Arbeidsrecht

Privacy op het werk

Ingevolge artikel 8 van het Europese verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) heeft iedereen recht op bescherming van zijn privé-leven, zijn familie- en gezinsleven, zijn woning en zijn correspondentie. Het EHRM heeft bepaald dat ook telefoonverkeer onder de bescherming van artikel 8 valt. Artikel 8 EVRM beschermt ook tegen inbreuken door werkgevers.

Zo moet een werkgever toestaan dat werknemers gedurende het werk met anderen kunnen communiceren zonder inmenging door de werkgever. Telefoongesprekken, gevoerd met een zakelijk toestel, of onder een zakelijk nummer, vallen onder de bescherming van artikel 8.

E-mail

Daardoor heeft een werknemer recht op (beperkt) gebruik van communicatiefaciliteiten op de werkplek. Dat geldt normaalgesproken ook voor e-mail. Het (laten) doorzoeken van privé email van een werknemer is in het algemeen niet geoorloofd. In 2010 heeft het College van Beroep voor het Bedrijfsleven een accountant hiervoor op de vingers getikt:

‘Door inhoudelijk te rapporteren over het privé-gebruik van de computer heeft betrokkene de privacy van appellante geschonden. Naar het oordeel van het College heeft betrokkene door te handelen als hiervoor beschreven niet alleen het door appellante genoemde artikel 5 van de gedragsrichtlijn inzake persoonsgericht accountantsonderzoek (als uitwerking van artikel 10 GBR-1994) overtreden, maar daarmee ook gehandeld in strijd met artikel 7 van deze richtlijn. Aldus heeft betrokkene de eer van de stand der registeraccountants geschonden en daarmee artikel 5 GBR-1994 overtreden’.

Voorschriften werkgever

Privacy van de werknemer op de werkvloer komt in het Burgerlijk Wetboek (BW) niet voor. De werkgever mag voorschriften geven in de onderneming, aldus art. 7: 660 BW. Daarmee kan hij ook het gebruik van email en Internet controleren, tenzij het in strijd komt met het recht op privacy en het communicatiegeheim van de werknemer.

Goed werkgeverschap

Daarnaast zijn werkgever en werknemer verplicht om zich tegenover elkaar als ‘goed werkgever en goed werknemer’ gedragen. Dat betekent onder meer dat de werkgever de privacy van de werknemer moet respecteren, bijvoorbeeld door het lezen van persoonlijke e-mails achterwege te laten. De werknemer moet zich onthouden van gedragingen die negatieve gevolgen hebben voor de werkgever, zoals overmatig privé gebruik, het binnenhalen van virussen, openbaren van bedrijfsinformatie, bezoek aan verboden sites etc.

Wet bescherming persoonsgegevens

Bescherming van persoonsgegevens is geregeld in de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp). De Wbp is van toepassing als er sprake is van verwerking van persoonsgegevens. Het opnemen van telefoongesprekken valt daar ook onder. Deze wet regelt de voorwaarden waaronder de verwerking van persoonsgegevens en het gebruik van volgsystemen bij personeel plaats mag vinden. De ondernemingsraad heeft hierbij een instemmingsrecht.

Onder personeelsvolgsystemen verstaat de wet voorzieningen die gericht zijn op of geschikt zijn voor waarneming van of controle op aanwezigheid, gedrag, prestaties van de in de onderneming werkzame personen; een en ander voorzover betrekking hebbende op alle of een groep van de in onderneming werkzame personen. Ook een intranet is geschikt voor registratie en observatie van het personeel en dus een personeelsvolgsysteem.

Camera’s op het werk

Camera’s op het werk zijn toegestaan als dit noodzakelijk is voor het gerechtvaardigd belang van de werkgever en als de privacy van de werknemer daardoor niet te veel wordt geschonden. Een voorbeeld van een gerechtvaardigd belang zijn camera’s gericht op kassa’s en kluizen. Het gebruik van een camera moet dan wel kenbaar zijn gemaakt.

Incidenteel geheim cameratoezicht kan in bepaalde omstandigheden gerechtvaardigd zijn, bijvoorbeeld bij vermoedens van fraude. Voorwaarde is wel dat de werknemers vooraf in kennis zijn gesteld over de mogelijke inzet van verborgen camera’s onder bijzondere omstandigheden. Voor cameratoezicht is instemming nodig van de ondernemingsraad.

Schadevergoeding

Overtreding van de regels die privacy moeten waarborgen kan aanleiding geven tot schadevergoeding. Klik voor een voorbeeld waar de rechter dit heeft toegewezen hier.