Stuiting en vernietiging van een huwelijk

De mogelijkheid om te huwen geldt als een grondrecht. Voor het eindigen van een huwelijk denkt men meestal alleen aan echtscheiding. Er zijn echter ook mogelijkheden om een huwelijk tegen te houden, of achteraf op verzoek van bepaalde personen te laten vernietigen.

Stuiting

Als duidelijk is dat een huwelijk van te voren al niet aan de wettelijke eisen zal voldoen, kan het worden gestuit. Bijvoorbeeld als iemand te jong is, nog getrouwd is met een ander of een geestelijke stoornis heeft. Het vermoeden van een schijnhuwelijk kan voor de officier van justitie ook een reden tot stuiting zijn. Stuiting geschiedt door betekening van een akte aan de ambtenaar van de burgerlijke stand, zodat de ambtenaar van de burgerlijke stand het huwelijk niet mag voltrekken totdat de rechtbank toestemming heeft gegeven.

Onderzoeksplicht

De ambtenaar van de burgerlijke stand heeft daarnaast een onderzoeksplicht. In geval van een schijnhuwelijk, bedoeld om een partner Nederland binnen te krijgen, mag de ambtenaar van de burgerlijke stand geen huwelijksakte opmaken.

Formaliteiten

Ook de huwelijksvoltrekking zelf moet  voldoen aan een aantal formaliteiten: het moet in het openbaar worden voltrokken voor een ambtenaar van de burgerlijke stand. Er moeten er tenminste twee en ten hoogste vier getuigen bij het huwelijk aanwezig zijn. Bij een voltrekking buiten het stadhuis, bijvoorbeeld bij ernstige ziekte, moeten er minimaal 6 getuigen bij zijn. Pas na de voltrekking mag er voor de kerk worden getrouwd. Het omgekeerde levert een strafbaar feit op.

Vernietiging

Achteraf kan vernietiging van het huwelijk worden verzocht aan de rechtbank, bijvoorbeeld als de ambtenaar van de burgerlijke stand onbevoegd was, of als een van de echtgenoten niet in staat was om de gevolgen van het huwelijk te bevatten of onder curatele stond, dan wel als het huwelijk tot stand kwam door onrechtmatige bedreiging of dwaling. Het Openbaar Ministerie tenslotte kan een huwelijk laten vernietigen als sprake is van een schijnhuwelijk.

Door wie?

De kring van personen die vernietiging van een huwelijk kan verzoeken is tamelijk beperkt: de bloedverwanten in de opgaande lijn van een der echtgenoten (meestal de ouders), de echtgenoot zelf, overige personen die daarbij een onmiddellijk rechtsbelang hebben (na de ontbinding van het huwelijk) en het openbaar ministerie (voor de ontbinding). Bovendien gelden er vervaltermijnen en kan niet iedereen om dezelfde redenen een nietigverklaring aanvragen.

Voor vragen over dit onderwerp kunt u contact opnemen met een van onze advocaten.